Ba trường phổ thông và Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí sẽ thí điểm mô hình xã hội chủ nghĩa, bổ sung các chương trình giáo dục, chăm sóc và bộ tiêu chí đánh giá riêng.
Ban Thường vụ Thành ủy Quảng Ninh vừa ban hành hai quyết định phê duyệt đề án xây dựng thí điểm mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” và “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa”, với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, khám chữa bệnh và bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ.
Hai mô hình không tạo ra loại hình trường học hay bệnh viện mới về mặt pháp lý, cũng không thay thế các quy định hiện hành. Các trường tiếp tục giảng dạy theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bệnh viện hoạt động theo quy định đối với cơ sở y tế công lập. Điểm khác biệt là bổ sung chương trình, phương thức tổ chức và các chỉ tiêu đánh giá cụ thể.
Học sinh được tăng cường giáo dục thể thao, nghệ thuật, ngoại ngữ
Ba cơ sở được lựa chọn thí điểm gồm Trường tiểu học, THCS và THPT Vũ Văn Hiếu tại phường Hà Tu; Trường tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm thuộc Đại học Hạ Long tại phường Vàng Danh và Trường tiểu học, THCS Vân Đồn 1 tại đặc khu Vân Đồn.
Trong đó, Trường Vũ Văn Hiếu được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường tiểu học và THCS Hà Tu với Trường THPT Vũ Văn Hiếu, dự kiến có gần 4.300 học sinh vào năm học 2030-2031. Trường Thực hành Sư phạm dự kiến tăng quy mô từ 1.260 lên 2.750 học sinh cùng thời điểm. Trường Vân Đồn 1 hình thành từ việc sáp nhập hai trường tiểu học và THCS Hạ Long, dự kiến có 2.000 học sinh.
Theo đề án, nội dung giáo dục được tổ chức theo 5 trụ cột gồm lý tưởng xã hội chủ nghĩa, đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ. Các trường thực hiện dạy học hai buổi mỗi ngày, trong đó buổi đầu bảo đảm chương trình phổ thông hiện hành, buổi còn lại tăng cường các hoạt động phát triển toàn diện học sinh.
Một nội dung trọng tâm là giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Đề án đặt mục tiêu 100% học sinh được học và hiểu về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam, chủ nghĩa xã hội và lịch sử Đảng bộ Quảng Ninh; bồi dưỡng lý tưởng cộng sản, lòng trung thành với Đảng và Tổ quốc.

Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường thăm học sinh trong ngày khai giảng năm học 2026-2027. Ảnh: Quang Tùng
Ở bậc tiểu học, nội dung này được lồng ghép vào các môn học, hoạt động giáo dục thay vì tổ chức thành môn riêng, kết hợp chuyên đề 45-60 phút mỗi tháng. Lên THCS và THPT, học sinh được tìm hiểu sâu hơn về lịch sử Đảng, pháp luật, cách nhận diện thông tin sai lệch trên mạng và tham gia các dự án phục vụ cộng đồng. Nhà trường cũng bồi dưỡng nhận thức về Đảng, xem xét kết nạp những học sinh ưu tú đủ điều kiện.
Bên cạnh giáo dục lý tưởng và đạo đức, đề án đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể về năng lực học sinh. Theo đó, 100% học sinh biết bơi và tập luyện ít nhất một môn thể thao; hơn 90% biết chơi một nhạc cụ hoặc tham gia một loại hình nghệ thuật.
Về ngoại ngữ, mục tiêu là học sinh đạt bậc 1 khi hoàn thành lớp 5, bậc 2 ở lớp 9 và bậc 3 ở lớp 12 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Học sinh lớp 9 có ít nhất một dự án học tập liên môn, còn học sinh lớp 12 xây dựng kế hoạch học tập và định hướng nghề nghiệp.
Hoạt động giáo dục cũng được gắn với lịch sử, văn hóa địa phương như vùng Mỏ, vịnh Hạ Long, Yên Tử, Bạch Đằng và truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”. Các trường được định hướng phát triển không gian học tập, thể thao, nghệ thuật, STEM, thư viện và điều kiện tổ chức bán trú.
Đề án yêu cầu bảo đảm cơ hội học tập công bằng, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mồ côi và các nhóm yếu thế về chi phí học tập, điều kiện tham gia hoạt động giáo dục. Những nội dung cốt lõi của mô hình không được phụ thuộc vào khả năng đóng góp tài chính của gia đình.
Kết quả thí điểm được đánh giá theo tám nhóm tiêu chuẩn với tổng điểm 100. Trong đó, việc thực hiện 5 trụ cột giáo dục chiếm tối đa 24 điểm. Các trường được xếp 4 mức từ chưa đạt đến tiêu biểu, đồng thời phải đáp ứng những điều kiện bắt buộc về chương trình và tổ chức giáo dục.
Bệnh viện bổ sung các dịch vụ chăm sóc miễn phí
Mô hình “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa” được thí điểm trên toàn bộ Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, hiện là bệnh viện hạng I. Đề án hướng tới nâng cao chất lượng chuyên môn, cải thiện trải nghiệm khám chữa bệnh và tăng hỗ trợ người có công, người nghèo cùng các nhóm yếu thế.
Một trong những nội dung thí điểm là chương trình “Bữa sáng yêu thương” dành cho người bệnh ngoại trú phải nhịn ăn để lấy máu xét nghiệm. Sau khi lấy mẫu, người bệnh được cung cấp bữa sáng.
Đề án cũng đặt ra việc hỗ trợ miễn phí dinh dưỡng trong thời gian nằm viện và thuốc thiết yếu cho người bệnh thuộc các nhóm hộ nghèo, cận nghèo, người có công, đồng bào dân tộc thiểu số, trẻ mồ côi và người già neo đơn. Bệnh viện triển khai miễn phí nước uống, gửi xe và gói chăm sóc ưu tiên tri ân người có công.
Đối với người nhà phải ở lại chăm sóc bệnh nhân từ ba ngày trở lên nhưng không đủ điều kiện thuê nhà nghỉ, bệnh viện dự kiến bố trí chỗ ở tại ký túc xá với mức thu chỉ đủ bù chi phí điện, nước.

Bác sĩ Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí làm phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Về điều trị, bệnh viện đặt mục tiêu mỗi người bệnh nội trú được nằm một giường, không nằm ghép, trừ trường hợp dịch bệnh, thiên tai hoặc cấp cứu hàng loạt. Các ca nặng, phức tạp có chỉ định được hội chẩn đa chuyên khoa. Người bệnh nội trú cũng được đánh giá nhu cầu chăm sóc toàn diện, không chỉ về điều trị, điều dưỡng mà còn gồm dinh dưỡng, phục hồi chức năng và hỗ trợ tâm lý, xã hội.
Đến năm 2030, bệnh viện phấn đấu giảm ít nhất 15% thời gian hoàn thành quy trình khám bệnh, đưa toàn bộ quy trình lên môi trường điện tử. Người bệnh không phải khai báo lại những thông tin bệnh viện đã có; các vướng mắc được tiếp nhận, hỗ trợ theo mô hình một cửa.
Ngoài hoạt động chuyên môn, đề án dự kiến xây dựng “Mái ấm cho người nhà người bệnh”, khu vườn chữa lành, tổ chức chương trình âm nhạc cho bệnh nhân và bố trí không gian nghỉ ngơi cho nhân viên y tế. Bệnh viện cũng đặt mục tiêu giảm ít nhất 15% lượng điện, nước sử dụng so với năm 2026.
Đến năm 2030, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí phấn đấu đạt quy mô 1.500 giường, phát triển 10 trung tâm chuyên sâu, có năng lực chuyên môn và quản trị tiệm cận bệnh viện hạng đặc biệt.
Mô hình được đánh giá bằng 10 nhóm tiêu chí với 45 chỉ số cốt lõi, trong đó có 27 chỉ số tạo dấu ấn riêng. Mục tiêu đến năm 2030 là ít nhất 90% chỉ số cốt lõi đạt yêu cầu, tỷ lệ hài lòng của người bệnh từ 98% trở lên.
Đánh giá kết quả trước khi nhân rộng
Theo lộ trình, mô hình trường học bắt đầu triển khai thí điểm từ tháng 11/2026, được tổng kết sau năm học 2030-2031.
Đối với bệnh viện, năm 2026 tập trung xác lập số liệu nền, năm 2027 triển khai thí điểm, năm 2028 đánh giá giữa kỳ, năm 2029 hoàn thiện và chuẩn hóa mô hình, trước khi tổng kết vào năm 2030.
Việc nhân rộng các mô hình chỉ được xem xét sau khi có kết quả đánh giá, kiểm chứng hiệu quả thực tế.
Kinh phí thực hiện được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn lực hiện có và các nguồn hợp pháp khác theo từng đề án. Các hạng mục đầu tư, hỗ trợ bổ sung sẽ được triển khai theo lộ trình, phù hợp khả năng cân đối nguồn lực.
Lê Tân

