Trước lo ngại địa phương khó cân đối vốn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng nơi có vành đai 5 đi qua phải bố trí ngân sách, kể cả giảm các dự án nhỏ.
Sáng 12/8, Quốc hội cho ý kiến về chủ trương đầu tư vành đai 5 vùng Thủ đô. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó đoàn Hải Phòng, cho rằng vành đai 5 kết nối nhiều cao tốc, quốc lộ và trục giao thông lớn nên lợi ích không giới hạn trong địa giới một tỉnh, thành. Với công trình mang tính quốc gia, phục vụ liên vùng và tạo động lực tăng trưởng cho nhiều địa phương, trách nhiệm đầu tư cần được phân chia tương xứng với phạm vi hưởng lợi. Việc yêu cầu một địa phương dành nguồn lực quá lớn cho phần tuyến đi qua địa bàn cần được cân nhắc kỹ.
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết quan điểm của Chính phủ là tuyến đi qua địa phương nào, nơi đó có trách nhiệm cân đối, bố trí vốn. Vành đai 5 là công trình thực hiện đột phá phát triển kết cấu hạ tầng theo chương trình hành động của Đại hội 14. Do đó, các địa phương cần xác định thứ tự ưu tiên, “bỏ bớt những dự án nhỏ để tập trung vào dự án chính nhằm thực hiện liên kết vùng”.
Ông đề nghị Hải Phòng làm việc với Bộ Tài chính và Chính phủ để rà soát, cân đối nguồn lực.
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình ý kiến đại biểu sáng 12/8. Ảnh: Hoàng Phong
Vành đai 5 dài khoảng 349 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án được chia thành 22 dự án thành phần, sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 288.200 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Bộ trưởng cho rằng việc xây dựng tuyến đường sẽ hoàn thiện mạng lưới giao thông vùng Thủ đô. Nếu vành đai 3 chủ yếu phục vụ khu vực nội đô Hà Nội, vành đai 4 kết nối đô thị trung tâm với các khu vực mở rộng, thì vành đai 5 tạo trục liên kết giữa các địa phương trong vùng.
Cả 7 tỉnh, thành đã cập nhật tuyến đường vào quy hoạch điều chỉnh, gắn với phát triển các khu công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Vì thế dự án vừa phục vụ liên kết vùng, vừa tạo dư địa phát triển cho từng địa phương có tuyến đi qua.
Quốc hội dự kiến biểu quyết chủ trương đầu tư dự án ngày 24/8.
Đề nghị linh hoạt lựa chọn công nghệ đường sắt
Sáng cùng ngày, Quốc hội thảo luận về dự thảo nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Dự thảo quy định tuyến chính và nhánh Yên Viên – Gia Lâm sử dụng đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa. Các nhánh kết nối cảng biển trước mắt sử dụng đầu máy diesel, sau đó chuyển sang năng lượng sạch.
Đại biểu Bế Trung Anh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng nghị quyết đang quy định khá sâu về kỹ thuật, trong khi công nghệ đường sắt thay đổi nhanh. Giải pháp tối ưu hiện nay có thể không còn phù hợp sau 10-20 năm. Việc quy định quá chi tiết sẽ thu hẹp khả năng lựa chọn của Chính phủ và giới chuyên môn, đồng thời có thể khiến Quốc hội phải sửa nghị quyết mỗi khi công nghệ thay đổi.
Đại biểu Bế Trung Anh, chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu, phát biểu tại nghị trường sáng 12/8. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Đại biểu đề nghị Quốc hội quyết định các vấn đề chiến lược như năng lực vận tải, mức độ an toàn, khả năng liên vận, yêu cầu phát triển xanh, nâng cấp và làm chủ công nghệ. Giải pháp kỹ thuật cụ thể nên giao Chính phủ và cơ quan chuyên môn lựa chọn, chịu trách nhiệm.
“Quốc hội khóa mục tiêu và kết quả, không nên thiết kế đường sắt thay kỹ sư”, ông nói, cho rằng nghị quyết không cần dự liệu mọi công nghệ tương lai mà nên dành không gian để lựa chọn phương án phù hợp.
Cùng quan tâm vấn đề công nghệ, đại biểu Dương Minh Tuấn, đoàn TP HCM, đề nghị Chính phủ làm rõ phạm vi sử dụng đầu máy điện và diesel. Chủ trương ban đầu xác định toàn bộ tuyến chính dài 390 km cùng các tuyến nhánh đều được điện khí hóa. Sau điều chỉnh, tuyến chính vẫn chạy điện nhưng hầu hết tuyến nhánh chuyển sang đầu máy diesel.
Tờ trình chưa xác định cụ thể chiều dài từng loại hình, trong khi đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tổng mức đầu tư và hiệu quả kinh tế của dự án. Ông đề nghị Bộ Xây dựng giải trình rõ cơ sở lựa chọn phương án này.
Đại biểu cũng đề nghị xác định tỷ lệ gói thầu, vật tư và thiết bị dành cho doanh nghiệp trong nước, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nhập khẩu. Nhà thầu quốc tế cần được yêu cầu liên danh, chuyển giao công nghệ và tăng dần tỷ lệ nội địa hóa để Việt Nam từng bước làm chủ ngành công nghiệp đường sắt.
Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đi qua các tỉnh Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Tốc độ thiết kế tối đa trên đoạn Lào Cai – Nam Hải Phòng là 160 km/h, khu vực đầu mối Hà Nội 120 km/h và các đoạn còn lại 80 km/h. Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua nghị quyết ngày 24/8.
Sơn Hà
