Sự đa dạng của thị trường ô tô Việt Nam kết hợp cuộc đua giảm giá xe diễn ra rầm rộ giữa các nhà sản xuất, phân phối thời gian gần đây mở ra nhiều cơ hội sở hữu ô tô cho người Việt. Bên cạnh nhóm khách hàng đã sở hữu ô tô và đổi sang xe mới; nhóm khách lần đầu mua ô tô cũng đang có xu hướng gia tăng trong bối cảnh giá ô tô ngày càng dễ tiếp cận, nhu cầu sở hữu ô tô cá nhân phục vụ gia đình, công việc đi lại của người Việt ngày càng cao.
Đa phần người mua ô tô luôn mong muốn chọn được chiếc ô tô phù hợp để sử dụng, gắn bó. Tuy nhiên, nhiều người nhất là những người lần đầu mua xe thường sẽ bị tác động từ nhiều yếu tố như sở thích cá nhân, mức tài chính, chính sách giảm giá từ đại lý và thậm chí từ tâm lý đám đông hay lời khuyên của bạn bè, gia đình… dẫn đến việc sau khi mua ô tô mới phát hiện không phù hợp hay vượt quá khả năng tài chính.
Nhiều người lần đầu mua xe thường sẽ bị tác động từ nhiều yếu tố như sở thích cá nhân, mức tài chính, chính sách giảm giá từ đại lý
Thực tế, do thiếu kinh nghiệm và giới hạn tài chính… khiến không ít người lần đầu mua ô tô phải đau đầu suy nghĩ vì không biết bắt đầu từ đâu. Trong đó, “nên chọn xe theo nhu cầu hay khả năng tài chính?” là câu hỏi không ít người lần đầu mua ô tô băn khoăn. Vậy đâu là yếu tố người mua cần cân nhắc đầu tiên khi lần đầu mua ô tô?
Người Việt mua bao nhiêu ô tô trong nửa đầu năm 2026?
Lần đầu mua ô tô nên xem nhu cầu là điểm xuất phát
Thực tế cho thấy khi thị trường ô tô ngày càng nhiều lựa chọn, người mua ô tô lần đầu càng dễ rơi vào tình trạng “đứng núi này trông núi nọ” do thiếu kinh nghiệm mua xe. Do đó, một chiếc xe ban đầu dự định mua để đi làm hằng ngày có thể nhanh chóng được nâng cấp lên một lựa chọn cao cấp hơn vì muốn rộng rãi hơn, rồi tiếp tục cân nhắc xe nhiều trang bị hoặc động cơ mạnh hơn.
Đơn cử như trường hợp của anh Nguyễn Văn Hải, ngụ phường Dĩ An, TP.HCM, sau hơn 3 tháng sử dụng chiếc Mitsubishi Xpander, anh mới nhận ra sự lãng phí khi chọn mẫu xe này ngay trong lần đầu mua ô tô. “Thấy bạn bè và gia đình chị giá mua Mitsubishi Xpander sử dụng và có khá nhiều lời khen nên vợ chồng tôi dùng chưa có con cũng quyết định chọn mẫu xe này ngay trong lần đầu mua ô tô với tài chính dưới 800 triệu đồng. Đến nay, sau 3 tháng sử dụng mới nhận ra sự lãng phí khi hàng ghế thứ ba hầu như không sử dụng. Chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng thì cũng cao hơn các mẫu ô tô 5 chỗ”, anh Hải chia sẻ.
Gia đình có 4 – 5 thành viên, thường xuyên về quê hoặc đi du lịch sẽ cần ưu tiên không gian nội thất, hàng ghế sau và khoang hành lý
Không chỉ anh Hải, gia đình anh L.H.T có 4 thành viên cũng dần nhận thấy những bất tiện sau một thời gian sử dụng chiếc một chiếc sedan hạng B mua mới lần đầu. Anh T cho biết: “Lúc đầu mua ô tô với tài chính gần 700 triệu cũng chỉ nghĩ với số tiền như vậy sẽ mua được xe nào để gia đình sử dụng. Sau nhiều lần cân nhắc và so sánh các ưu đãi từ đại lý tôi chọn một chiếc sedan hạng B với 4 chỗ ngồi. Đến nay khi có thêm con nhỏ mới thấy bất tiện vì hơi chật”.
Không chỉ riêng anh T, theo những người có kinh nghiệm mua xe, sai lầm phổ biến của người mua ô tô lần đầu là bắt đầu bằng câu hỏi “với số tiền này mua được xe gì?”, thay vì xác định “mình thực sự cần chiếc xe như thế nào?”. Do đó, nhu cầu nên được xem là điểm xuất phát nhất là với những người lần đầu mua ô tô.
Người mua cần cân nhắc một số câu hỏi cơ bản như: Xe chủ yếu đi trong phố hay thường xuyên đi đường dài? Có sử dụng để đưa đón con cái hay chở bố mẹ? Gia đình thường có bao nhiêu người? Có cần khoang hành lý lớn? Xe phục vụ công việc hay chạy dịch vụ? Quãng đường di chuyển mỗi ngày khoảng bao nhiêu?
Chẳng hạn, một người độc thân, chủ yếu đi làm trong đô thị và hiếm khi chở nhiều người có thể không cần một chiếc MPV 5+2 chỗ hay SUV 7 chỗ, thay vào đó một chiếc sedan hạng B hay Crossover 5 chỗ là lựa chọn phù hợp với nhu cầu. Ngược lại, gia đình có 4 – 5 thành viên, thường xuyên về quê hoặc đi du lịch sẽ cần ưu tiên không gian nội thất, hàng ghế sau và khoang hành lý.
Nhu cầu là yếu tố đầu tiên cần xác định nhưng khả năng tài chính mới là yếu tố quyết định cuối cùng
Nhiều năm làm việc trong lĩnh vực mua bán ô tô, anh Lê Ngọc Tuấn ngụ xã Bình Chánh, TP.HCM chia sẻ: “Không có mẫu xe tốt nhất cho tất cả mọi người, chỉ có mẫu xe phù hợp nhất với nhu cầu sử dụng. Nếu xác định đúng nhu cầu ngay từ đầu, người mua sẽ dễ thu hẹp danh sách lựa chọn và tránh chi tiền cho những tính năng, phiên bản, mẫu xe không thực sự cần thiết”.
Khả năng tài chính là giới hạn để đưa ra lựa chọn mua mẫu ô tô nào?
Dù nhu cầu là yếu tố đầu tiên cần xác định nhưng khả năng tài chính mới là yếu tố quyết định cuối cùng. Bởi mua ô tô không chỉ là câu chuyện đủ tiền thanh toán giá xe. Với người mua xe lần đầu, cần tính toàn bộ chi phí để sở hữu và sử dụng ô tô. Ngoài giá bán, người mua còn phải chuẩn bị các khoản như lệ phí trước bạ, đăng ký, đăng kiểm, bảo hiểm, phí sử dụng đường bộ, nhiên liệu hoặc chi phí sạc, gửi xe, bảo dưỡng và những khoản phát sinh trong quá trình sử dụng. Trường hợp mua xe trả góp, áp lực tài chính còn bao gồm khoản trả nợ hằng tháng và chi phí lãi vay…
Do đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là “có đủ tiền mua xe hay không?”, mà sau khi mua xe, mỗi tháng có đủ khả năng nuôi xe mà không ảnh hưởng đến các khoản chi tiêu thiết yếu hay không? Đây cũng là lý do người mua lần đầu không nên dồn toàn bộ khoản tiền tích lũy vào chiếc xe chỉ vì muốn sở hữu một mẫu xe cao cấp hơn.
Với người lần đầu mua ô tô, có thể ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản là nhu cầu quyết định chiếc xe cần tìm, còn khả năng tài chính quyết định chiếc xe nên mua
Một chiếc ô tô có giá mua vừa sức nhưng chi phí vận hành cao đôi khi vẫn tạo áp lực lớn hơn một mẫu xe có giá cao hơn nhưng phù hợp với điều kiện sử dụng. “Người mua nên xác định trước một ngân sách tối đa, trong đó tách riêng số tiền dành cho việc mua xe và khoản dự phòng cho chi phí sử dụng. Nếu mua xe trả góp, cần tính cả khoản trả hàng tháng trong kịch bản thu nhập giảm hoặc xuất hiện những khoản chi đột xuất”, anh Tuấn chia sẻ thêm.
Nhìn chung, cách tiếp cận phù hợp với người lần đầu mua ô tô là đi theo hai bước: xác định nhu cầu trước, sau đó dùng khả năng tài chính để lọc lựa chọn. Quan trọng nhất, chiếc ô tô đầu tiên không nhất thiết phải là chiếc xe “tốt nhất” hay đắt tiền nhất mà người mua có thể sở hữu. Đó nên là chiếc xe phù hợp với nhu cầu và không tạo áp lực quá lớn lên tài chính gia đình.
Theo các chuyên gia trong ngành, với người lần đầu mua ô tô, có thể ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản là nhu cầu quyết định chiếc xe cần tìm, còn khả năng tài chính quyết định chiếc xe nên mua. Khi hai yếu tố này gặp nhau, việc chọn ô tô sẽ bớt cảm tính và thực tế hơn.
